Yeni Bir Dil Öğrenmenin Aşamaları

A- Ön yargılardan kurtul

Yeni bir dil öğrenmek için ne gereklidir? Yetenek, iyi hafıza, para veya yurt dışı imkanları mı? Eğer böyle düşünüyorsan yanılıyorsun. Bir dil öğrenmek yalnızca doğru planlama ve süreklilik gerektirir. Zannettiğinin aksine bu iki önemli noktayı hayata geçirmek sana yetenek, iyi hafıza, para ve yurt dışı imkanı getirir.

Kendine fısıldayıp durduğun ön yargılardan vazgeç. Bir dili öğrenmeye başladığında yorgun değil yenilenmiş hissedeceksin. Hatta öğrendiklerini sevdiklerine aktararak keyifli vakitler geçirebilirsin. Mesela neden bugün eve kocaman bir “Arapça merhaba !” diyerek girmiyorsun?

Öğrenmeye başladığın dili konuşmaktan çekinme. Bu konuda donanımlı bulduğun kişilerle iletişime geçmek, onun bildiklerinden yararlanmak ve anlamadığın noktaları sormak gülünç değil. Mevlana’nın dediği gibi “Bir mum diğerini tutuşturmakla ışığından hiçbir şey kaybetmez.”

Koltuğunda otururken birdenbire mükemmel olmayacağını biliyorsun. Harekete geçmek tek çözüm. Merak et, araştır, öğren ve kullan.

B- Amaç belirle

Yazar Ali Suad, “Her gayesiz hareket bir şaşkınlıktır” diyor.

Yeni bir dil öğrenme sürecinde başarı gösterebilmek için amaç belirlemek motivasyonu artırır, düzenli çalışma için güdüler. Emeğini, enerjini ve zamanını ne için harcadığını bilmen hedefe odaklanmana ve onu on ikiden vurmana yardımcı olacak bir rehberdir.

Öğrenmek istediğin dilde hangi seviyeye ulaşmayı hedefliyorsun? Öğreneceğin dili seyahatinde mi kullanacaksın yoksa bilimsel makaleler mi yazacaksın? Belki de yalnızca günlük konuşma diline hakim olmak istiyorsun. Amacını belirlemeli, çalışma planını buna göre şekillendirmeli ve uygulamalısın. Aksi hali zaman, enerji ve para israfı olacaktır.

C- Yöntem belirle

Yeni bir dil öğrenmeye kaç dakikanı ayırabilirsin? Zihninin öğrenmeye en açık olduğu saat aralığı ve mekan hangisi?  Dil öğrenmeyi gerçekten istiyor musun?

 Yeni bir dil öğrenme esnasında planlı ve düzenli çalışmak en önemli aşamadır. Bunun için günlük rutinini göz önünde bulundurarak haftalık çalışma serini bozmayacağın planlar oluşturmalısın. Etkili çalışma planı oluşturmak bu açıdan kendini tanımaktan geçiyor. Çalışma programın usandırmayacak yoğunlukta, düzenli çalışmalarla devam etmelidir.

Karakter özellikleri, günlük işlerin miktarı, motivasyon düzeyi ve boş zaman süresi her birey için farklıdır. Senin için en etkili çalışma programını sadece sen hazırlayabilirsin. Eşit olan durum ise herkesin bir günde dil öğrenmeye ayırabilecek 15 dakikası olduğudur.

Benim en sevdiğim yöntem böl ve yönet taktiğidir.

Böl ve yönet taktiği yüzyıllar boyunca güçlü hükümdarların fetihleri için kullandığı bir yöntem olmuştur. Bu savaş taktiği yeni bir dili fethetmek konusunda da etkilidir. Peki bu nasıl oluyor?

Hedefini o dili tüm yönleriyle öğrenmek ve anadilin gibi konuşmak ise bu gerçekleşene kadar beynin başarısız olduğunu varsayacak. Her gün başarısız hissettiğini düşünsene. Motivasyondan eser kalır mıydı?

Fakat tam tersi olursa ne olur? Çalışma konularını parçalara bölüp günlük hedefler haline dönüştürürsen görevi tamamladığında beynin sana başarılı olduğunu bildirecek. Parçalara böldüğün her konuya bir tik attığında zafer kazanmış gibi hissedeceksin. Bu sayede o dili adım adım fethedeceksin.

D- Uygula

Yeni bir dil öğrenmek için amacını ve yöntemini belirlediysen sıra onu uygulamaya geldi.

Zig Ziglar, “Başlamak için mükemmel olmak zorunda değilsin mükemmel olmak için başlamalısın” diyor. Öğrendiklerini pekiştirmek, yazmaya ve konuşmaya başlamak için mükemmel olmayı beklemek sence doğru mu? Mükemmel kime ve neye göre belirlenir? Birleşik Krallık’ın kraliçesi II. Elizabeth’in bile dil bilgisi hataları yaptığını biliyor musun?

Öğrendikçe pekiştirirsen pekiştirdikçe mükemmele yaklaşırsın. Öğrenme-uygulama kombinasyonunu eş zamanlı yürütmek bu noktada en etkili seçimdir.

D.1- Eğlenceli Aktiviteler

Çocuklar konuşmayı nasıl öğrenir? Çevresindekileri dinlerler, taklit ederler, denerler ve öğrenene kadar bu döngüyü tekrar ederler. Sen de öğrenmek istediğin dili konuşan kişileri bolca dinlemeli, taklit etmelisin. Bir nevi o dilin seslerine maruz kalmalısın. İlk etapta altyazılı diziler, filmler ve programlar izlemek maruz kalma aşamasının en eğlenceli yöntemidir.

Kelime bilgisi ve dil bilgisi yapılarını öğrenmek için dil kurslarına kaydolabilir veya çevrimiçi ders materyallerinden yararlanabilirsin. Bu aşamada öğrendiklerini her gün tekrar etmen kritik öneme sahip. Tekrar etmek kalıcı öğrenmenin aşamalarından biridir.

Kalıcı öğrenmenin diğer aşaması uygulamadır. Ehliyet almak isteyen bir sürücü olduğunu düşün. Trafiğe çıkman için tüm bilgiler sana verildi fakat hiç pratik yapmadın. Sence sınavı geçebilecek misin?

Uygulama aşamasında öğrendiğin teorik bilgileri yazarak ve konuşarak pekiştirmelisin. Peki ne yapabilirsin? Öğrendiğin dilde günlük yazabilir, gördüğün bir nesneyi tanımlayabilir, arkadaşlarından bahsedebilirsin. Bir televizyon programında aşçıymış gibi yemek yaparken tarif verebilirsin. İlgini çeken bir konuda topluluk önündeymiş gibi konuşabilirsin. Hatta aynada kendini övebilirsin. Kendi şovunun starı olabilir ve ışığını saçabilirsin.

                                                                                         H.ELİF YÜREKLİ AYRAL